Patenty żeglarskie są uprawnieniami do kierowania jachtami o określonej wielkości na określonych rodzajach wód. Do pływania małym jachtem żaglowym, do długości kadłuba wynoszącego 7.5 metra, nie potrzeba specjalistycznych uprawnień, a jedynie odbycia kursu.
Prowadzenie jachtów po morzach śródlądowych, bez względu na rodzaj napędu, jest dozwolone dopiero po uzyskaniu patentu żeglarza jachtowego. Ten rodzaj uprawnień pozwala również na poruszanie się łodziami o długości kadłuba do 12 metrów na wodach wewnętrznych. O uzyskanie tego patentu żeglarskiego mogą starać się wszystkie osoby, które ukończyły 14. rok życia po zdaniu odpowiedniego egzaminu.
Kolejny stopień patentu, który można uzyskać to patent na jachtowego sternika morskiego. Jest przeznaczony dla osób powyżej 18. roku życia i pozwala kierować jachtem o długości kadłuba do 18 metrów. Najwyższym patentem są uprawnienia kapitana jachtowego. Pozwalają na prowadzenie jednostki dowolnego typu po dowolnych wodach. Aby uzyskać patent żeglarski należy odbyć kurs, który przygotuje osobę do samodzielnego pływania. Musi to być przynajmniej 1200 godzin ze spełnieniem kilku warunków jak chociażby określona liczba zawinięć do portów.
Patenty żeglarskie są wydawane przez Polski Związek Żeglarski. Od stycznia 2008 roku, posiadanie patentu na kierowanie małym jachtem po wodach wewnętrznych nie jest wymagane. Warto jednak, by wszyscy miłośnicy tej formy aktywności podeszli do egzaminu patentowego. Nic nie może się równać z kierowaniem dużym jachtem na otwartych wodach.